Xem bài viết đơn
Old 02-10-2017, 22:22   #2
Duy Thức
Thành viên
 
Avatar của Duy Thức
 
Tham gia ngày: Mar 2012
Bài gởi: 3.122
Thanks: 803
Thanked 1.713 Times in 795 Posts
IV. CHÙA PHẬT NHA:

1. Bảo vật của Sri Lanka

Bảo vật của Sri Lanka mà các chùa Phật Nha luân phiên gìn giữ là một chiếc răng của đức Phật Sakya Muni (Thích-ca Mâu-ni). Như chúng ta đã biết, sau khi đức Phật Sakya Muni thị hiện Niết-bàn, ngài đã để lại cho nhân loại rất nhiều xá-lợi. Số xá-lợi của đức Phật đã được Bà-la-môn Dona chia ra thành tám phần cho tám nước ở Ấn Độ đương thời. Theo dòng thời gian, sự vô thường của nhân sinh đã phân tán những phần xá-lợi đó đi khắp nơi. Trong những xá-lợi đó, có bốn chiếc răng của đức Phật…

Tương truyền sau khi trà-tỳ nhục thân Phật, có bốn cái răng của đức Phật còn nguyên vẹn, trở thành bốn xá-lợi đặc biệt nhất. Một trong bốn cái đó đã được tôn thờ từ hơn 1600 năm nay ở Sri Lanka. Nguồn gốc của chiếc răng Phật ở Sri Lanka và sự lưu chuyển của nó theo những thịnh suy của đảo quốc này được biết như sau:

Vua Sri Meghevanna đã cai trị Sri Lanka từ năm 362 đến năm 389. Vào năm tại vị thứ chín của nhà vua, có vương tử Danta Kumara cùng vợ là Himali đã từ nước Kalinga miền Nam Ấn Độ đến Sri Lanka lánh nạn. Hai vợ chồng đã mang theo một chiếc răng bên trái của đức Phật để hiến cúng cho nước Sri Lanka. Chiếc răng này đã được tôn thờ tại một tịnh xá có kiến trúc đặc biệt, thường gọi là chùa Phật Nha, ở kinh đô Anuradhapura.

Đầu thế kỷ XII, Sri Lanka đang bị loạn lạc, có vua Vikarmabahu I đã phá hoại Phật giáo. Chư Tăng tại Sri Lanka lúc ấy đã mang xá-lợi Phật, răng Phật và cái bát của Phật xuống miền Nam Sri Lanka lánh nạn.

Sau đó, vua Parakramabahu I đã lên ngôi, đưa Sri Lanka vào một giai đoạn ổn định và phát triển. Từ năm 1153-1186, ngài đã ra sức xây dựng đất nước và phục hưng Phật giáo. Cống hiến lớn nhất của nhà vua là đã đoàn kết được ba giáo phái Phật giáo lớn đã hoạt động lâu đời tại Sri Lanka. Ngài đã cho xây dựng nhiều chùa chiền, đúc tượng Phật, xây khu hỏa táng… Trong số đó, có một ngôi chùa Phật Nha hình tròn được xây gần vương cung. Bấy giờ, kinh đô của Sri Lanka là Polonnaruwa, ở phía Đông Nam của cố đô Anuradhapura. Như vậy, răng Phật lúc này đã được đưa từ miền Nam lên kinh đô mới.

Cuối thế kỷ XIII, Sri Lanka bị quân Tamil của Ấn Độ xâm lược trong 20 năm. Chiếc răng Phật đã bị người Tamil lấy đem về Ấn Độ. Đến khi vua Parakramabahu III lên ngôi (1302-1310), bằng phương pháp hòa bình, nhà vua đã mang được chiếc răng Phật đó về lại Sri Lanka, tôn thờ ở Polonnaruwa.

Cuối thế kỷ XIV, sứ giả Trịnh Hòa của Trung Quốc đến Sri Lanka đã thỉnh cầu răng Phật của nước này. Vua của Sri Lanka lúc ấy là Vijayabahu VI đã không cho và tỏ vẻ bất bình với Trịnh Hòa. Trịnh Hòa đem quân đánh, bắt vua, hoàng hậu và một số tùy tùng mang về Trung Quốc. Đến khi triều đình ở Sri Lanka cho người qua Trung Quốc nộp cống, người Trung Quốc mới chịu thả các tù binh Sri Lanka về nước. (Theo sách sử Trung Quốc thì sự kiện Trịnh Hòa bắt vua Sri Lanka xảy ra vào năm 1409.)

Đến khi vua Parakramabahu VI thống nhất và cai trị Sri Lanka từ năm 1410-1462, ngài đã cho xây chùa Phật Nha tại Kotte, gần Colombo. Có lẽ răng Phật lại được dời đi, đến ngôi chùa mới này.

Sau thời vua Parakramabahu VI cai trị, Sri Lanka lại rơi vào tình trạng phân chia. Đảo quốc này đã bị chia thành năm nước, trong đó Kandy là một nước lớn, chiếm giữ khu vực trung tâm và miền Đông của đảo. Đến cuối thế kỷ XVII, trong thời cai trị của vua Vimaladhammasuriya II, nhà vua đã cho xây dựng chùa Phật Nha tại kinh đô Kandy và mang răng Phật về tôn thờ tại đây. Kể từ đó, đệ nhất quốc bảo của Sri Lanka được an trí tại chùa Phật Nha ở Kandy, đến nay đã hơn 300 năm.

Trong thời gian gần 300 năm người Bồ Đào Nha và Hà Lan thống trị đảo Sri Lanka, chỉ riêng nước Kandy là còn độc lập. Đến năm 1815, khi người Anh cai trị toàn bộ Sri Lanka, họ đã quản lý chặt chẽ Phật giáo. Ngay cả chiếc răng Phật ở Kandy cũng bị họ quản lý. Tuy vậy, họ vẫn không dám chiếm đoạt quốc bảo này của người Sri Lanka.[5]

Đến năm 1948, Sri Lanka độc lập, chiếc răng Phật không bị cấm tham quan chiêm bái nữa. Nhưng trong tình hình bất ổn của Sri Lanka gần mấy chục năm qua, do nhóm ly khai Hổ Tamil, răng Phật đã không còn được rước đi dọc trên những con đường cho dân chúng chiêm ngưỡng và đảnh lễ nữa…

2. Đôi nét về chùa Phật Nha

Sri Lankađã từng có bốn kinh đô trong suốt chiều dài lịch sử của đảo quốc này. Bốn kinh đô đó là: Anuradhapura (trong khoảng 14 thế kỷ), Polonnaruwa, Kandy và Colombo (từ khi người Anh cai trị Sri Lanka đến nay). Ngày nay, Kandy cũng là một thành phố lớn của Sri Lanka.

Chùa Phật Nha, chùa Răng Phật, hay Tooth Relic Temple (Đền thờ Xá-lợi Răng) hiện nay tọa lạc tại Kandy. Một điều chúng ta cần lưu ý là trong lịch sử Sri Lanka, chùa Phật Nha có nghĩa là chùa được xây dựng để tôn trí cái răng Phật của Sri Lanka. Tức là đã từng có ít nhất bốn ngôi chùa Phật Nha trong suốt hơn 1600 năm nước này được sở hữu cái răng Phật.

Các chùa Phật Nha thường được xây cất rất trang nghiêm, quý giá. Năm 411, ngài Pháp Hiển người Trung Quốc đã đến Sri Lanka và ở lại hai năm. Ngài đã tường thuật lại trong Phật Quốc Ký rằng chùa Phật Nha được xây bằng thất bảo, to lớn và trang nghiêm, trong kinh thành Anuradhapura. Từ Điển Phật Học Huệ Quang mô tả chùa Phật Nha ngày nay rất quy mô, được xây trên một nền cao trên 6m, xung quanh có sông bao bọc. Chùa được chia thành hai tầng trên, dưới, kết cấu phức tạp, chủ yếu có điện Phật, lầu trống, kho đại bảo, nhà tụng kinh… Chính giữa là nội cung hai tầng, trong đó, trên một đài sen bằng vàng ròng có thờ răng Phật.[6]

Do tính chất thiêng liêng của răng Phật, nên các sự kiện trọng đại của Phật giáo Sri Lanka đã được diễn ra tại chùa Phật Nha. Vào ngày 25 tháng 5 năm 1950, một sự kiện trọng đại đã diễn ra tại chùa Phật Nha ở thành phố Kandy: 127 đại biểu Phật giáo của 29 nước đã vân tập về đây, thành lập Hội Phật Giáo Thế Giới (The World Fellowship of Buddhists). Đại diện cho tất cả Phật tử trên thế giới, các đại biểu hôm ấy đã long trọng đọc bản tuyên thệ sẽ hết sức phụng hành giáo pháp và giới luật của đức Phật. Qua hôm sau, Đại hội Phật giáo Thế giới lần thứ I đã khai mạc tại thủ đô Colombo…[7]

Chùa Phật Nha hiện nay rất đông người đến chiêm bái, nhất là vào ngày cuối tuần. Ngôi chùa được bảo vệ nghiêm mật. Chiếc răng Phật được tôn trí trong một tòa nhà nhỏ, mái bằng vàng. Hàng ngày có nghi lễ tôn kính xá-lợi răng của đức Phật tại chùa. Nhưng những đám rước xá-lợi răng Phật long trọng, hoành tráng và kéo dài hàng tuần liền như trong quá khứ thì không còn diễn ra thường xuyên nữa...

Chùa Phật Nha hiện nay của Sri Lanka không hùng vĩ bằng chùa Shwe Do ở Yangon, thủ đô của Myanma. Cả hai chùa đều thờ xá-lợi răng Phật. Vào chùa Shwe Do, ai cũng có thể được chiêm ngưỡng chiếc răng quý báu ấy ngay, chỉ là không thể đến gần để nhìn thật kỹ thôi…

Như trên, chúng ta đã lần lượt tìm hiểu về cây Bồ-đề lịch sử, xá-lợi răng Phật và chùa Phật Nha ở Sri Lanka. Phải nói rằng đây là những di tích lịch sử quý giá của Phật giáo Sri Lanka nói riêng và của cả Phật giáo thế giới nói chung. Nguyện cầu hồng ân Tam Bảo luôn gia hộ cho những di tích ấy được trường tồn ở Sri Lanka.

V. KẾT LUẬN:

Để tìm hiểu đầy đủ về cây Bồ-đề lịch sử, xá-lợi răng Phật và chùa Phật Nha ở Sri Lanka, chúng ta đã trải qua một quá trình tìm hiểu và trình bày đầy đủ theo thứ lớp. Những điều đó là cần thiết theo phong cách của một bài nghiên cứu, nhưng cũng cần đúc kết lại những nội dung chính đã được triển khai trong bài.

Cây Bồ-đề lịch sử hiện nay ở thành phố Anuradhapura, Sri Lanka, đã có tuổi thọ trên 2250 tuổi. Nó là cây con duy nhất còn lại của cây Bồ-đề đã che mưa đỡ nắng cho Bồ-tát Siddhattha cách đây 2600 năm ở Ấn Độ. Còn xá-lợi răng Phật của Sri Lanka là một trong bốn xá-lợi răng Phật mà nhân loại còn giữ được. Nó đã được đem đến Sri Lanka vào khoảng cuối thế kỷ IV, đến nay đã hơn 1600 năm. Trong quãng thời gian đó, nó đã được lưu chuyển nhiều nơi, theo những biến động của đất nước. Và chùa Phật Nha thì ở Sri Lanka đã từng có ít nhất là bốn chùa ở bốn địa phương khác nhau. Chùa Phật Nha hiện nay ở tại thành phố Kandy, một thành phố lớn ở khu vực trung tâm của đảo quốc Sri Lanka.

Những di tích trên đều có những giá trị lịch sử và tâm linh rất to lớn. Chúng là những điểm tựa tinh thần bất diệt của dân tộc Sri Lanka ngoan đạo. Chúng đã, đang và sẽ tiếp tục đồng hành cùng dân tộc này trong mọi thịnh suy qua năm tháng. Nhưng lịch sử cũng đã cho chúng ta thấy mặt trái của những cái gì mà con người xem là quý giá. Quả thật, dù là răng Phật hay là cây thiêng, thì rất có thể chúng vẫn là những miếng mồi ngon cho dục vọng xâu xé như thường…

Cây Bồ-đề lịch sử, xá-lợi răng Phật và chùa Phật Nha là những di sản văn hóa vật chất rất đáng tự hào của người Sri Lanka. Mà khi nhìn về Sri Lanka, chúng ta không khỏi nhìn lại mình, trong những cái gọi là 2000 năm Phật giáo Việt Nam… Nếu thân tứ đại của Phật để lại những xá-lợi và những vật liên hệ như vậy, thì pháp thân và hóa thân của ngài để lại cho chúng ta những gì? Pháp thân của đức Phật đã để lại cho chúng ta năm phần giới, định, tuệ, giải thoát và giải thoát tri kiến. Còn hóa thân của ngài đã cho chúng ta vô số những bài học làm người, những nhân cách siêu thoát mà ngài đã thể hiện trong 80 năm.

Trước khi diệt độ ở Kusinara, đức Phật đã bảo ngài Ananda điều gì, đối với nhục thân của ngài? – Hãy để nhục thân của ngài cho hàng tại gia chăm sóc, sau khi ngài ra đi cũng như khi ngài còn sống. Còn các trưởng tử của đức Phật, những Tỳ-kheo và Tỳ-kheo Ni, hãy tôn thờ năm phần xá-lợi pháp thân Phật, bằng những việc làm cụ thể. “Các pháp đều vô thường. Hãy tinh tấn, chớ phóng dật!” Thế nên đức Phật đã khen ngợi một Tỳ-kheo siêng tu thiền định, khi biết tin ngài sắp Bát Niết-bàn, mà không hề quở trách vị ấy. Như thế, có lẽ chúng ta đã đến gần hơn với cây Giác Ngộ, với xá-lợi Phật rồi đó…


-------------------------------


[1] Tịnh Hải pháp sư, Lịch Sử Phật Giáo Thế Giới, tập II, “Lịch Sử Phật Giáo Xây Lan”, Hà Nội, Nxb. Đại Học và Giáo Dục Chuyên Nghiệp, 1992, tr.32-42.

[2] Ibid., tr.101-103.

[3] Ibid., tr.90.

[4] Tổng hợp từ:

- Trần Phương Lan (dịch), Đức Phật Lịch Sử của H.W. Schumann, Tp. HCM, Nxb Tp. Hồ Chí Minh, 2000, tr.151-154.

- Thích Phước Tiến, Phật Quốc Ký Sự, Tp. HCM, Nxb Tổng Hợp Tp. Hồ Chí Minh, 2008, tr.42-47.

[5] Tịnh Hải pháp sư, Op. Cit., tr.39,58-63,76,88.

[6] Thích Minh Cảnh (chủ biên), Từ Điển Phật Học Huệ Quang, tập IV, “Phật Nha…”, Tp. HCM, Nxb Tổng Hợp Tp. Hồ Chí Minh, 2003, tr.3642-3645.

[7] HT Thích Thanh Kiểm, Lược Sử Phật Giáo Ấn Độ, Hà Nội, Nxb Tôn Giáo, 2006, tr.177-180.
__________________
Đức PHẬT TỔ GOTAMA THÍCH CA là bậc Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn

Con tôn kính Ngài và thành tâm cuối đầu đảnh lễ Đức Thế Tôn
Duy Thức is offline Ban this user!   Trả Lời Với Trích Dẫn